Poznańska Biblioteka Anarchistyczna - Dokumentacja ruchów wolnościowych

8 numer "Przeglądu Anarchistycznego"

Wed, 10 Dec 2008 09:06:09 -0600

W ósmym "Przeglądzie Anarchistycznym" znaleźć można min:

- Dział poświęcony analizie kryzysu ekonomicznego ("Obecny kryzys ekonomiczny w USA oczyma ruchów społecznych"),

- Dział Wojna-Media-Kontrola
Każdy rząd rozpoczynający wojnę poza granicami swojego państwa, aby ją wygrać, potrzebuje co najmniej pasywnego przyzwolenia społecznego. W takim wypadku kształtowanie opinii publicznej jest niezbędne. Z tekstów działu Wojna-Media-Kontrola wynika, że media mogą być bardzo precyzyjnymi narzędziami kontroli. Analizy Carrla Boggsa potwierdzają natomiast, że miasto Waszyngton będące stolicą przemysłu zbrojeniowego oraz dzielnica Hollywood będą ca stolicą przemysłu filmowego, usytuowane na obu wybrzeżach Ameryki, pomimo dzielącego ich dystansu, są sobie wyjątkowo bliskie. Przemysł medialny i produkcja kultury stały się integralną częścią wojskowego konglomeratu, swego rodzaju "wojenną machiną", wychwalającą na ekranach naszych kin i telewizorów interwencje zbrojne. To nowy rodzaj propagandy, prawdopodobnie skuteczniejszy od metod zastosowanych przez totalitarne reżimy w okresie II Wojny Światowej, ponieważ stwarzający trudność w rozróżnieniu indoktrynacji i rozrywki.

7 numer "Przeglądu Anarchistycznego"

Mon, 30 Jun 2008 08:59:09 -0500

Przegląd Anarchistyczny to półrocznik prezentujący artykuły z zakresu radykalnej krytyki społecznej i praktycznej realizacji alternatywnych koncepcji politycznych. Zawartość pisma zainteresuje nie tylko anarchistów. W najnowszym numerze m.in. działy poświęcone: przemianom i walkom społecznym w Ameryce Łacińskiej, ruchowi autonomii robotniczej podczas rewolty lat 60. i 70. we Włoszech oraz krytyce państwowej koncepcji resocjalizacji i kontroli społecznej. Poza tym wywiad z prof. Wodiczką, artykuły poświęcone historii wolnościowej lewicy i wiele innych.

ENGLISH SUMMARY

Przemek Witkowski "Książki społecznej alternatywy"

Wed, 19 Dec 2007 11:50:30 -0600

Alterglobalizm, jako ruch społeczny, staje coraz lepiej przygotowany merytorycznie naprzeciw neoliberalizmu. Jego postulaty i publikacje jego działaczy nie są już tylko negatywne (wolność od biedy, wyzysku, dyskryminacji rasowej, płciowej etc.), ale zawierają propozycje pozytywne, mające na celu radykalną reformę rzeczywistości społeczno-politycznej. Nawoływania aktywistów ruchu, ponawiane cyklicznie na forach społecznych, dają w końcu pokłosie w ciągle rosnącej liczbie publikacji prezentujących odmienne od dominujących sposoby organizacji społeczeństwa i gospodarki. Lewica po latach zastoju intelektualnego i kapitulanctwa wobec postulatów liberalnych, wszystkich tych „trzecich dróg”, zaczyna konstruować coraz więcej klarownych alternatywnych wobec hegemonicznego dyskursu wolnorynkowego.

Rafał Górski "Historia i teraźniejszość samorządności pracowniczej w Polsce"

Wed, 05 Dec 2007 09:54:53 -0600

Od ponad 130 lat w Polsce jednym z najważniejszym przejawów oporu społecznego wobec niesprawiedliwego traktowania pracowników przez pracodawców jest walka o samorządność w miejscu pracy. Termin samorządność pracownicza oznacza zarządzanie przedsiębiorstwami czy wręcz całą gospodarką przez samych pracowników(1). Nie istnieje wówczas funkcja szefa, wszyscy pracownicy na równych prawach uczestniczą w podejmowaniu kluczowych decyzji finansowych i organizacyjnych(2). Prawo pracowników do decydowania o przedsiębiorstwie uzasadniane jest wnoszonym przez nich wkładem pracy oraz koniecznością sprawiedliwego i możliwie równego dzielenia się pracą i zyskami. Istotna jest również występująca u wszystkich ludzi potrzeba uznania, szacunku i sprawowania kontroli nad swoim życiem. Zakładanie dobrowolnych spółdzielni (kooperatyw) i przejmowanie władzy w okupowanych podczas strajków zakładach, to od chwili narodzin ruchu związkowego najczęściej stosowane metody walki o stworzenie miejsc pracy bez pracodawców.

Piotr Ciszewski "Ekonomia uczestnicząca – radykalna i realna"

Tue, 27 Nov 2007 10:18:59 -0600

Jednym z głównych zarzutów stawianych ruchom antykapitalistycznym jest ich rzekoma „utopijność”. Utopijność polegająca na braku realnej alternatywy dla obecnego systemu. Neoliberałowie, którzy opanowali w ostatnich latach całkowicie naukę ekonomii ukuli nawet termin TINA – od angielskiego there's no alternative (nie ma alternatywy). Powtarzają to przy okazji wszystkich debat, gdy brakuje im innych argumentów.

Mają rację o tyle, że wiele ruchów politycznych rzeczywiście tkwi w przeszłości. Pomimo, iż często trafnie diagnozują słabości neoliberalizmu i zagrożenia płynące z kapitalizmu nie potrafią przedstawić nic poza kilkoma hasłami. Sytuacja nie jest jednak beznadziejna. Prawdą jest, że ruchy społeczne nie mają dziś wielkich teoretyków na miarę Karola Marksa czy Michała Bakunina. Nie oznacza to jednak całkowitego braku alternatyw. Jednym z pomysłów na odmienne od kapitalistycznego, zorganizowanie ekonomii jest koncepcja tak zwanej „ekonomii uczestniczącej”.

Mateusz Kwaterko "Obrazoburca"

Tue, 27 Nov 2007 05:34:27 -0600

Zasłużyłem sobie na powszechną nienawiść współczesnego społeczeństwa i nie chciałbym mieć, w oczach takiego społeczeństwa, innych zasług. Zauważyłem jednak, że to właśnie w kinie wywołałem największe i najbardziej jednomyślne oburzenie; w tej dziedzinie rzadziej plagiowano moje pomysły niż w innych. Już sama moja obecność w świecie kina to hipoteza uznawana najczęściej za wątpliwą.
Guy Debord, "In girum imus nocte…"

W połowie lat dziewięćdziesiątych grono szacownych filmoznawców i historyków sztuki spotkało się na międzynarodowej konferencji poświęconej filmom Deborda. Wygłosiwszy referaty, uczestnicy przystąpili do dyskusji. Szybko okazało się, że nie widzieli ani jednego z tych filmów. Owa anegdota doskonale ilustruje paradoksalny charakter filmowej twórczości Guy Deborda, jej radykalną odrębność.

Michał Bogusz "Wystąpienie i proces Augustyna Wróblewskiego w Krakowie w latach 1912-1913"

Tue, 27 Nov 2007 03:31:33 -0600

Proces(1) dr Augustyna Wróblewskiego i Kazimierza Czechowskiego dzięki rozgłosowi, jaki nadał oskarżonym i ich ideom jest jednym z nielicznych, bardziej znanych wystąpień polskiego teoretyka anarchizmu w okresie jego maksymalnego nasilenia wpływów w ostatnich latach XIX wieku i w okresie przed I Wojną Światową. Ruch anarchistyczny nie uzyskał na ziemiach polskich takich wpływów jak chociażby w Hiszpanii, Włoszech, czy Francji, zaznaczył jednak swoją obecność na polskim ruchu robotniczym i socjalistycznym.

Proces Augustyna Wróblewskiego stanowi ciekawe świadectwo działalności grupy anarchistycznej, zarazem jest dokumentem ukazującym działalność policji i sądownictwa w Galicji w schyłkowym okresie panowania Austro-Węgierskiego, niezłym przykładem fachowości, zamiłowania do polemiczności i dużej wiedzy, (czego możemy dzisiaj pozazdrościć przyglądając się przebiegowi głośnych procesów III RP) ówczesnych ludzi palestry zwłaszcza obrońców Dr Józefa Drobnera i Dr Józefa Moskwy, dla których cała sprawa była nie skrywanym wyzwaniem: "Szarzyznę przestępstw codziennych, zwykłych, wynikających z nędzy i namiętności ludzkiej, której to przestępstwa poniżają i bezczeszczą winnych, zrozpaczają sędziów i ubliżają ludzkości, przerywa ten proces..".(2)

Szósty numer "Przeglądu Anarchistycznego"

Sat, 24 Nov 2007 16:13:40 -0600

Ukazał się szósty, jesienno-zimowy numer "Przeglądu Anarchistycznego", pismo do tej pory ukazywało się pod tytułem „Biuletyn Poznańskiej Biblioteki Anarchistycznej”.

Upadek marksizmu w sferze politycznej i kompromitacja praktycznej realizacji idei „dyktatury proletariatu”, pociągnęły za sobą ogromne przeobrażenia na płaszczyźnie kulturowej. Ideolodzy systemu kapitalistycznego, mogli więc ogłosić „koniec historii”, ruch rewolucyjny został wyrugowany nie tylko w sensie fizycznym, zniknął również z ludzkich umysłów. Oczywiście opór wobec brutalnego wyzysku i eksploatacji nie zniknął. Przybiera on jednak formy, które nie mogą zakwestionować globalnej ideologii neoliberalnej. Z jednej strony mamy więc religijny i narodowy fundamentalizm, stanowiące substytuty walki rewolucyjnej, z drugiej pojedyncze wybuchy klasowej wściekłości w postaci zamieszek i strajków. Pasja niszczenia nie przekłada się jednak zawsze na konkretne zmiany społeczne.

Przemek Witkowski "Che jak Chomsky, Chomsky jak Che?"

Wed, 17 Oct 2007 16:59:33 -0500

Symbolem oporu wobec globalnej hegemonii USA i nierównościom kapitalizmu nie jest już emblematyczny latynoski partyzant przemierzający lasy Boliwii czy Mozambiku z karabinem w ręku, ale profesor lingwistyki w mocno zaawansowanym wieku, w niemodnym sweterku i okularach w drucianych oprawkach, przemierzający korytarze uniwersytetów, publikujący na wielu portalach internetowych i występujący na forach społecznych – Noam Chomsky.

To mówi o naszej epoce więcej niż się na pierwszy rzut oka wydaje. Powstanie i rozwój Internetu sprawiły, że wymiana i dystrybucja informacji stały się sednem budowania hierarchii władzy. Jak zauważa Zygmunt Bauman, dramatycznie skurczyły się przestrzeń oraz czas i rzeczywistość straciła na zawsze swój materialny, lokalny charakter i ogromną wagę uzyskuje równoczesność dziania się zdarzeń [Bauman, Globalizacja, Warszawa 2000]. Kapitał uzyskał narzędzia, które pozwalają mu rozprzestrzeniać się na cały glob i podważać suwerenność państw narodowych.

Piotr Ciszewski "Kto zdradził rewolucję?"

Tue, 25 Sep 2007 12:30:25 -0500

Rewolucja Rosyjska 1917 roku to jedno z najbardziej zmitologizowanych wydarzeń w historii najnowszej. Według radzieckiej propagandy, panującej we wszystkich krajach Bloku Wschodniego była niemal wyłącznie dziełem skupionych wokół Lenina bolszewików, którzy zawsze postępowali słusznie, a ich wódz jawił sie niemal jak rewolucyjny święty.

Popularna ostatnio propaganda prawicowych "historyków" widzi w Rewolucji Październikowej jedynie zamach stanu i źródła wszelkiego zła, tak jakby Rosja carska była krajem powszechnej szczęśliwości. Publikacje zadające kłam tym fałszywym wizjom są wielką rzadkością. Tym bardziej warto sięgnąć po jedną z nich - "Nieznaną Rewolucję" Wolina.

"Wolin" to pseudonim rosyjskiego anarchisty Wsiewołodii Michajłowicza Ejchenbauma. Polskie wydanie "Nieznanej Rewolucji" zawiera najważniejsze fragmenty jego monumentalnej, 700 stronicowej historii Rewolucji Rosyjskiej. Wartość publikacji jest tym większa, że Wolin opisuje wydarzenia, w których sam uczestniczył. W roku 1917 stanął on po stronie rewolucji. Zetknął się wówczas z rewolucyjnymi marynarzami z Kronsztadu, a później także z Armią Powstańczą Nestora Machno, w której szeregach walczył. Był również świadkiem zawłaszczania rewolucji przez Lenina i jego stronników, atakujących najzacieklej inne siły lewicowe. Kilkakrotnie trafiał do więzień jako "kontrrewolucjonista".

Publikacje trzecioobiegowe w Polskiej Bibliotece Internetowej

Fri, 21 Sep 2007 07:00:28 -0500

Publikacje niezależne, zwane także drugoobiegowymi to wszelkie wydawnictwa nie objęte cenzurą. Tradycje druków konspiracyjnych sięgają w Polsce XVI wieku, kiedy to opublikowano pierwsze teksty reformacyjne. Rozkwit literatury niepodległościowej i antyrosyjskiej nastąpił w okresie Targowicy i rozbiorów. Później wydawnictwa konspiracyjne ukazywały się we wszystkich zaborach aż do roku 1918. W okresie okupacji niemieckiej i sowieckiej wydano ponad 2000 tytułów czasopism i ponad 1500 książek i broszur. W latach 1944-1949, poza ówczesną cenzurą ukazało blisko 300 tytułów czasopism oraz kilkadziesiąt broszur. Kolejnym okresem pojawiania się i rozwoju druków niezależnych jest druga połowa lat 70-tych. Ma to związek z Wydarzeniami Czerwca ’76 w Radomiu i Ursusie, powstaniem Komitetu Obrony Robotników (KOR), Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO) oraz Konfederacji Polski Niepodległej (KPN). Niedługo potem powstały także pierwsze niezależne organizacje studenckie, młodzieżowe i robotnicze, także wydające swoje pisma. Strajki w sierpniu 1980 i powstanie NSZZ „Solidarności” zaowocowały ogromną aktywnością wydawniczą. Także w okresie stanu wojennego i po jego zniesieniu nie ustała intensywna, niezależna działalność edytorska. Od tego czasu datuję się również powstanie kolejnego nurtu wydawniczego tzw. trzeciego obiegu. Zaliczają się do niego wydawnictwa pozostające w opozycji zarówno do władz jak i „konstruktywnych” działaczy opozycyjnych.

50 lecie szwajcarskiego CIRA

Mon, 03 Sep 2007 17:22:48 -0500

Centre international de recherches sur l'anarchisme (CIRA) - Międzynarodowe centrum badań nad anarchizmem, jest największą i najbardziej poważaną tego typu instytucją prowadzoną przez anarchistów. W kręgu zainteresowań archiwizacyjnych i badawczych, leży filozofia i historia anarchizmu na całym świecie, we wszystkich językach. W kolekcji znajdują się książki, broszury, pisma, grafiki, fotografie, filmy i nagrania audio na wszelakich nośnikach. W ciągu kilkudziesięciu lat działalności dzięki CIRA, ukazało się kilkaset książek i opracowań, organizowane były sympozja, wykłady. Centrum współpracuje z wybitnymi historykami anarchizmu oraz innymi tego typu instytucjami.

Program festiwalu 50-lecia CIRA
Lozanna, Szwajcaria 15-16 wrzesień 2007

Jakub Osina "Pożytki z Chomskiego"

Thu, 12 Jul 2007 09:36:17 -0500

Wydana właśnie w Polsce książka "Polityka, anarchizm, lingwistyka" Noama Chomskyego pokazuje nam autora nie tylko jako myśliciela rozważającego zawiłości ludzkiej natury, ale przede wszystkim - radykalnego krytyka polityki zagranicznej Stanów Zjednoczonych oraz systemu kapitalistycznego.

Jeszcze kilka lat temu w Polsce kojarzono Chomsky'ego głównie jako autora prac lingwistycznych. Tymczasem w jednym z wywiadów zamieszczonych w zbiorze "Polityka, anarchizm, lingwistyka" twierdzi on, że pierwotną pasją, która doprowadziła go (poprzez kontakty towarzyskie) do studiów lingwistycznych, była właśnie radykalna działalność polityczna. Mamy też okazję zapoznać się ze środowiskiem imigrantów żydowskich w Stanach Zjednoczonych lat 30. Środowiskiem pełnym zaciekłych dyskusji, w którym jednak to idee wolnościowe były najistotniejszym składnikiem systemu wartości. Ten klimat Chomsky chłonął już jako dziecko, co w połączeniu z nauką w eksperymentalnej szkole prowadzonej metodą Dewey'a niewątpliwie przyczyniło się do wielkiej pracy, którą od blisko 50 lat wykonuje profesor Massachusetts Institute of Technology w dziedzinie radykalnej krytyki społecznej.

Nowa książka Noama Chomsky "Polityka, anarchizm, lingwistyka"

Tue, 08 May 2007 15:10:20 -0500

Nakładem poznańskiej oficyny "Trojka" ukazała się książka światowej sławy naukowca i anarchisty Noama Chomsky. Poniżej prezentujemy wstęp do książki autorstwa Piotra Rymarczyka.

Zaangażowanie polityczne uczonych nie jest zjawiskiem nowym. Rzadko jednak zdarza się, by naukowiec cieszący się światowym uznaniem zdobył jednocześnie rozgłos jako działacz polityczny - i to głosząc poglądy odległe od głównego nurtu ideologicznego dyskursu. W zasadzie nasuwa się tu tylko jeden przykład: Noam Chomsky.

Chomsky urodził się w 1928 r., w Filadelfii, w rodzinie żydowskich imigrantów. Część spośród jego krewnych angażowała się w działalność radykalnych ugrupowań lewicowych, co wpłynęło na kształt poglądów politycznych dorastającego Noama. Owym krewnym - jak sam później twierdził - zawdzięcza nie tylko przekonanie o opresywnym charakterze kapitalistycznego porządku, ale i o tym, że model komunizmu realizowany wewnątrz Związku Radzieckiego nie ma nic wspólnego z autentyczną rewolucją, a zarazem wyzwoleniem.

Autonomia robotnicza - słowo wstępne

Tue, 08 May 2007 15:05:43 -0500

Książka pt. "Autonomia robotnicza" bardzo szeroko traktuje ten temat, poruszając wiele różnorodnych wątków: badania robotnicze, analizę składu klasowego, krytykę organizacji partyjnych i związkowych, taktykę akcji bezpośredniej, kwestie uznania itd. Zaprezentowany w niej materiał jest potrzebnym głosem w dyskusji na temat teorii i praktyki radykalnego ruchu pracowniczego. Koncepcje walki, a także postulaty polityczne, nie mogą zostać "wniesione" czy "narzucone" klasie pracowniczej z zewnątrz, ale muszą zostać wypracowane w jej wnętrzu. Pracownicy nie są bezkształtną masą, którą można formować na wzór takich czy innych ideologicznych koncepcji. W tym kontekście staje się oczywistym, że to nie ruch pracowniczy ma wyrażać dążenia anarchistów, ale dokładnie odwrotnie. Potwierdza to historyczna perspektywa, w której - ruch anarchistyczny wyrasta z emancypacyjnych dążeń ruchu pracowniczego. To nie robotnicy "nie dorośli" do anarchistycznych ideałów, to raczej anarchistyczna teoria i praktyka ugrzęzła w niezrozumiałych dla robotników "wymysłach", pozostających współcześnie bez żadnego odniesienia społecznego. Konsekwencją tego pojawiające się sprzeczności, konflikty, ideowy dyskomfort powinny być wykorzystane w celu odrzucenia dogmatycznych gorsetów i otwarcia się na nową dyskusję i działanie. Poniżej przedstawiamy fragment wstępu do książki, autorstwa Krzysztofa Króla, działacza poznańskiej Federacji Anarchistycznej.