"Przegląd Anarchistyczny" pismo publikowane przy współudziale Poznańskiej Biblioteki Anarchistycznej, od tygodnia dostępne jest w dystrybucji sieci Empik. Można je znaleźć na pólkach z prasą społeczno-polityczną. Poniżej publikujemy listę salonów, w których można będzie nabyć ten i następne numery "Przeglądu". Jeżeli nie znajdziecie pisma na półce, zapytajcie sprzedawcę.

"Przegląd Anarchistyczny można nabyć również w dystrybucji Oficyny Bractwa "Trojka", w sieci dystrybucji niezależnej i niektórych księgarniach – ich listę znaleźć można na stronie Bractwa Trojka

LISTA SALONÓW EMPIK

EMPiK Bydgoszcz DTC, ul. Gdańska 15
EMPIK Gdańsk Galeria Bałtycka, ul.Grunwaldzka 141

Alterglobalizm, jako ruch społeczny, staje coraz lepiej przygotowany merytorycznie naprzeciw neoliberalizmu. Jego postulaty i publikacje jego działaczy nie są już tylko negatywne (wolność od biedy, wyzysku, dyskryminacji rasowej, płciowej etc.), ale zawierają propozycje pozytywne, mające na celu radykalną reformę rzeczywistości społeczno-politycznej. Nawoływania aktywistów ruchu, ponawiane cyklicznie na forach społecznych, dają w końcu pokłosie w ciągle rosnącej liczbie publikacji prezentujących odmienne od dominujących sposoby organizacji społeczeństwa i gospodarki. Lewica po latach zastoju intelektualnego i kapitulanctwa wobec postulatów liberalnych, wszystkich tych „trzecich dróg”, zaczyna konstruować coraz więcej klarownych alternatywnych wobec hegemonicznego dyskursu wolnorynkowego.

Od ponad 130 lat w Polsce jednym z najważniejszym przejawów oporu społecznego wobec niesprawiedliwego traktowania pracowników przez pracodawców jest walka o samorządność w miejscu pracy. Termin samorządność pracownicza oznacza zarządzanie przedsiębiorstwami czy wręcz całą gospodarką przez samych pracowników(1). Nie istnieje wówczas funkcja szefa, wszyscy pracownicy na równych prawach uczestniczą w podejmowaniu kluczowych decyzji finansowych i organizacyjnych(2). Prawo pracowników do decydowania o przedsiębiorstwie uzasadniane jest wnoszonym przez nich wkładem pracy oraz koniecznością sprawiedliwego i możliwie równego dzielenia się pracą i zyskami. Istotna jest również występująca u wszystkich ludzi potrzeba uznania, szacunku i sprawowania kontroli nad swoim życiem. Zakładanie dobrowolnych spółdzielni (kooperatyw) i przejmowanie władzy w okupowanych podczas strajków zakładach, to od chwili narodzin ruchu związkowego najczęściej stosowane metody walki o stworzenie miejsc pracy bez pracodawców.

Jednym z głównych zarzutów stawianych ruchom antykapitalistycznym jest ich rzekoma „utopijność”. Utopijność polegająca na braku realnej alternatywy dla obecnego systemu. Neoliberałowie, którzy opanowali w ostatnich latach całkowicie naukę ekonomii ukuli nawet termin TINA – od angielskiego there's no alternative (nie ma alternatywy). Powtarzają to przy okazji wszystkich debat, gdy brakuje im innych argumentów.

Mają rację o tyle, że wiele ruchów politycznych rzeczywiście tkwi w przeszłości. Pomimo, iż często trafnie diagnozują słabości neoliberalizmu i zagrożenia płynące z kapitalizmu nie potrafią przedstawić nic poza kilkoma hasłami. Sytuacja nie jest jednak beznadziejna. Prawdą jest, że ruchy społeczne nie mają dziś wielkich teoretyków na miarę Karola Marksa czy Michała Bakunina. Nie oznacza to jednak całkowitego braku alternatyw. Jednym z pomysłów na odmienne od kapitalistycznego, zorganizowanie ekonomii jest koncepcja tak zwanej „ekonomii uczestniczącej”.

Zasłużyłem sobie na powszechną nienawiść współczesnego społeczeństwa i nie chciałbym mieć, w oczach takiego społeczeństwa, innych zasług. Zauważyłem jednak, że to właśnie w kinie wywołałem największe i najbardziej jednomyślne oburzenie; w tej dziedzinie rzadziej plagiowano moje pomysły niż w innych. Już sama moja obecność w świecie kina to hipoteza uznawana najczęściej za wątpliwą.
Guy Debord, "In girum imus nocte…"

W połowie lat dziewięćdziesiątych grono szacownych filmoznawców i historyków sztuki spotkało się na międzynarodowej konferencji poświęconej filmom Deborda. Wygłosiwszy referaty, uczestnicy przystąpili do dyskusji. Szybko okazało się, że nie widzieli ani jednego z tych filmów. Owa anegdota doskonale ilustruje paradoksalny charakter filmowej twórczości Guy Deborda, jej radykalną odrębność.

Proces(1) dr Augustyna Wróblewskiego i Kazimierza Czechowskiego dzięki rozgłosowi, jaki nadał oskarżonym i ich ideom jest jednym z nielicznych, bardziej znanych wystąpień polskiego teoretyka anarchizmu w okresie jego maksymalnego nasilenia wpływów w ostatnich latach XIX wieku i w okresie przed I Wojną Światową. Ruch anarchistyczny nie uzyskał na ziemiach polskich takich wpływów jak chociażby w Hiszpanii, Włoszech, czy Francji, zaznaczył jednak swoją obecność na polskim ruchu robotniczym i socjalistycznym.

Proces Augustyna Wróblewskiego stanowi ciekawe świadectwo działalności grupy anarchistycznej, zarazem jest dokumentem ukazującym działalność policji i sądownictwa w Galicji w schyłkowym okresie panowania Austro-Węgierskiego, niezłym przykładem fachowości, zamiłowania do polemiczności i dużej wiedzy, (czego możemy dzisiaj pozazdrościć przyglądając się przebiegowi głośnych procesów III RP) ówczesnych ludzi palestry zwłaszcza obrońców Dr Józefa Drobnera i Dr Józefa Moskwy, dla których cała sprawa była nie skrywanym wyzwaniem: "Szarzyznę przestępstw codziennych, zwykłych, wynikających z nędzy i namiętności ludzkiej, której to przestępstwa poniżają i bezczeszczą winnych, zrozpaczają sędziów i ubliżają ludzkości, przerywa ten proces..".(2)

Ukazał się szósty, jesienno-zimowy numer "Przeglądu Anarchistycznego", pismo do tej pory ukazywało się pod tytułem „Biuletyn Poznańskiej Biblioteki Anarchistycznej”.

Upadek marksizmu w sferze politycznej i kompromitacja praktycznej realizacji idei „dyktatury proletariatu”, pociągnęły za sobą ogromne przeobrażenia na płaszczyźnie kulturowej. Ideolodzy systemu kapitalistycznego, mogli więc ogłosić „koniec historii”, ruch rewolucyjny został wyrugowany nie tylko w sensie fizycznym, zniknął również z ludzkich umysłów. Oczywiście opór wobec brutalnego wyzysku i eksploatacji nie zniknął. Przybiera on jednak formy, które nie mogą zakwestionować globalnej ideologii neoliberalnej. Z jednej strony mamy więc religijny i narodowy fundamentalizm, stanowiące substytuty walki rewolucyjnej, z drugiej pojedyncze wybuchy klasowej wściekłości w postaci zamieszek i strajków. Pasja niszczenia nie przekłada się jednak zawsze na konkretne zmiany społeczne.

Symbolem oporu wobec globalnej hegemonii USA i nierównościom kapitalizmu nie jest już emblematyczny latynoski partyzant przemierzający lasy Boliwii czy Mozambiku z karabinem w ręku, ale profesor lingwistyki w mocno zaawansowanym wieku, w niemodnym sweterku i okularach w drucianych oprawkach, przemierzający korytarze uniwersytetów, publikujący na wielu portalach internetowych i występujący na forach społecznych – Noam Chomsky.

To mówi o naszej epoce więcej niż się na pierwszy rzut oka wydaje. Powstanie i rozwój Internetu sprawiły, że wymiana i dystrybucja informacji stały się sednem budowania hierarchii władzy. Jak zauważa Zygmunt Bauman, dramatycznie skurczyły się przestrzeń oraz czas i rzeczywistość straciła na zawsze swój materialny, lokalny charakter i ogromną wagę uzyskuje równoczesność dziania się zdarzeń [Bauman, Globalizacja, Warszawa 2000]. Kapitał uzyskał narzędzia, które pozwalają mu rozprzestrzeniać się na cały glob i podważać suwerenność państw narodowych.

Rewolucja Rosyjska 1917 roku to jedno z najbardziej zmitologizowanych wydarzeń w historii najnowszej. Według radzieckiej propagandy, panującej we wszystkich krajach Bloku Wschodniego była niemal wyłącznie dziełem skupionych wokół Lenina bolszewików, którzy zawsze postępowali słusznie, a ich wódz jawił sie niemal jak rewolucyjny święty.

Popularna ostatnio propaganda prawicowych "historyków" widzi w Rewolucji Październikowej jedynie zamach stanu i źródła wszelkiego zła, tak jakby Rosja carska była krajem powszechnej szczęśliwości. Publikacje zadające kłam tym fałszywym wizjom są wielką rzadkością. Tym bardziej warto sięgnąć po jedną z nich - "Nieznaną Rewolucję" Wolina.

"Wolin" to pseudonim rosyjskiego anarchisty Wsiewołodii Michajłowicza Ejchenbauma. Polskie wydanie "Nieznanej Rewolucji" zawiera najważniejsze fragmenty jego monumentalnej, 700 stronicowej historii Rewolucji Rosyjskiej. Wartość publikacji jest tym większa, że Wolin opisuje wydarzenia, w których sam uczestniczył. W roku 1917 stanął on po stronie rewolucji. Zetknął się wówczas z rewolucyjnymi marynarzami z Kronsztadu, a później także z Armią Powstańczą Nestora Machno, w której szeregach walczył. Był również świadkiem zawłaszczania rewolucji przez Lenina i jego stronników, atakujących najzacieklej inne siły lewicowe. Kilkakrotnie trafiał do więzień jako "kontrrewolucjonista".

Publikacje niezależne, zwane także drugoobiegowymi to wszelkie wydawnictwa nie objęte cenzurą. Tradycje druków konspiracyjnych sięgają w Polsce XVI wieku, kiedy to opublikowano pierwsze teksty reformacyjne. Rozkwit literatury niepodległościowej i antyrosyjskiej nastąpił w okresie Targowicy i rozbiorów. Później wydawnictwa konspiracyjne ukazywały się we wszystkich zaborach aż do roku 1918. W okresie okupacji niemieckiej i sowieckiej wydano ponad 2000 tytułów czasopism i ponad 1500 książek i broszur. W latach 1944-1949, poza ówczesną cenzurą ukazało blisko 300 tytułów czasopism oraz kilkadziesiąt broszur. Kolejnym okresem pojawiania się i rozwoju druków niezależnych jest druga połowa lat 70-tych. Ma to związek z Wydarzeniami Czerwca ’76 w Radomiu i Ursusie, powstaniem Komitetu Obrony Robotników (KOR), Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO) oraz Konfederacji Polski Niepodległej (KPN). Niedługo potem powstały także pierwsze niezależne organizacje studenckie, młodzieżowe i robotnicze, także wydające swoje pisma. Strajki w sierpniu 1980 i powstanie NSZZ „Solidarności” zaowocowały ogromną aktywnością wydawniczą. Także w okresie stanu wojennego i po jego zniesieniu nie ustała intensywna, niezależna działalność edytorska. Od tego czasu datuję się również powstanie kolejnego nurtu wydawniczego tzw. trzeciego obiegu. Zaliczają się do niego wydawnictwa pozostające w opozycji zarówno do władz jak i „konstruktywnych” działaczy opozycyjnych.

Centre international de recherches sur l'anarchisme (CIRA) - Międzynarodowe centrum badań nad anarchizmem, jest największą i najbardziej poważaną tego typu instytucją prowadzoną przez anarchistów. W kręgu zainteresowań archiwizacyjnych i badawczych, leży filozofia i historia anarchizmu na całym świecie, we wszystkich językach. W kolekcji znajdują się książki, broszury, pisma, grafiki, fotografie, filmy i nagrania audio na wszelakich nośnikach. W ciągu kilkudziesięciu lat działalności dzięki CIRA, ukazało się kilkaset książek i opracowań, organizowane były sympozja, wykłady. Centrum współpracuje z wybitnymi historykami anarchizmu oraz innymi tego typu instytucjami.

Program festiwalu 50-lecia CIRA
Lozanna, Szwajcaria 15-16 wrzesień 2007

Wydana właśnie w Polsce książka "Polityka, anarchizm, lingwistyka" Noama Chomskyego pokazuje nam autora nie tylko jako myśliciela rozważającego zawiłości ludzkiej natury, ale przede wszystkim - radykalnego krytyka polityki zagranicznej Stanów Zjednoczonych oraz systemu kapitalistycznego.

Jeszcze kilka lat temu w Polsce kojarzono Chomsky'ego głównie jako autora prac lingwistycznych. Tymczasem w jednym z wywiadów zamieszczonych w zbiorze "Polityka, anarchizm, lingwistyka" twierdzi on, że pierwotną pasją, która doprowadziła go (poprzez kontakty towarzyskie) do studiów lingwistycznych, była właśnie radykalna działalność polityczna. Mamy też okazję zapoznać się ze środowiskiem imigrantów żydowskich w Stanach Zjednoczonych lat 30. Środowiskiem pełnym zaciekłych dyskusji, w którym jednak to idee wolnościowe były najistotniejszym składnikiem systemu wartości. Ten klimat Chomsky chłonął już jako dziecko, co w połączeniu z nauką w eksperymentalnej szkole prowadzonej metodą Dewey'a niewątpliwie przyczyniło się do wielkiej pracy, którą od blisko 50 lat wykonuje profesor Massachusetts Institute of Technology w dziedzinie radykalnej krytyki społecznej.

Nakładem poznańskiej oficyny "Trojka" ukazała się książka światowej sławy naukowca i anarchisty Noama Chomsky. Poniżej prezentujemy wstęp do książki autorstwa Piotra Rymarczyka.

Zaangażowanie polityczne uczonych nie jest zjawiskiem nowym. Rzadko jednak zdarza się, by naukowiec cieszący się światowym uznaniem zdobył jednocześnie rozgłos jako działacz polityczny - i to głosząc poglądy odległe od głównego nurtu ideologicznego dyskursu. W zasadzie nasuwa się tu tylko jeden przykład: Noam Chomsky.

Chomsky urodził się w 1928 r., w Filadelfii, w rodzinie żydowskich imigrantów. Część spośród jego krewnych angażowała się w działalność radykalnych ugrupowań lewicowych, co wpłynęło na kształt poglądów politycznych dorastającego Noama. Owym krewnym - jak sam później twierdził - zawdzięcza nie tylko przekonanie o opresywnym charakterze kapitalistycznego porządku, ale i o tym, że model komunizmu realizowany wewnątrz Związku Radzieckiego nie ma nic wspólnego z autentyczną rewolucją, a zarazem wyzwoleniem.

Książka pt. "Autonomia robotnicza" bardzo szeroko traktuje ten temat, poruszając wiele różnorodnych wątków: badania robotnicze, analizę składu klasowego, krytykę organizacji partyjnych i związkowych, taktykę akcji bezpośredniej, kwestie uznania itd. Zaprezentowany w niej materiał jest potrzebnym głosem w dyskusji na temat teorii i praktyki radykalnego ruchu pracowniczego. Koncepcje walki, a także postulaty polityczne, nie mogą zostać "wniesione" czy "narzucone" klasie pracowniczej z zewnątrz, ale muszą zostać wypracowane w jej wnętrzu. Pracownicy nie są bezkształtną masą, którą można formować na wzór takich czy innych ideologicznych koncepcji. W tym kontekście staje się oczywistym, że to nie ruch pracowniczy ma wyrażać dążenia anarchistów, ale dokładnie odwrotnie. Potwierdza to historyczna perspektywa, w której - ruch anarchistyczny wyrasta z emancypacyjnych dążeń ruchu pracowniczego. To nie robotnicy "nie dorośli" do anarchistycznych ideałów, to raczej anarchistyczna teoria i praktyka ugrzęzła w niezrozumiałych dla robotników "wymysłach", pozostających współcześnie bez żadnego odniesienia społecznego. Konsekwencją tego pojawiające się sprzeczności, konflikty, ideowy dyskomfort powinny być wykorzystane w celu odrzucenia dogmatycznych gorsetów i otwarcia się na nową dyskusję i działanie. Poniżej przedstawiamy fragment wstępu do książki, autorstwa Krzysztofa Króla, działacza poznańskiej Federacji Anarchistycznej.

Ruch anarchistyczny to nie tylko historyczny epizod, kiedy to obok marksowskiego i marksistowskiego socjalizmu pojawił się w szeregach dwóch pierwszych Międzynarodówek, oferując konkurencyjną wizję politycznego działania. W dalszym ciągu stanowi ważny biegun ideowy dla wszystkich krytyków społeczeństwa kapitalistycznego. Nie trzeba nawet zgadzać się z Davidem Greaberem, który pojawienie się ruchu oporu przeciw neoliberalnej globalizacji zinterpretował jako wejście na scenę polityczną nowych anarchistów, żeby docenić wagę tego prądu.

Wśród nielicznych publikacji poświęconych różnym nurtom anarchizmu, jakie zdołały się do tej pory ukazać w naszym kraju, zdecydowanie przeważają pozycje poświęcone teorii, często też są to dzieła autorów anarchizmowi nieprzychylnych. Książka pod redakcją Rafała Górskiego zatytułowana Anarchosyndykalizm. Strajki, powstania, rewolucje 1892-1990 to pierwsza w języku polskim tak obszerna próba ukazania dramatycznej historii anarchosyndykalizmu. Chociaż na pewno będzie stanowiła świetne wypełnienie luki w naszej wiedzy o historii społecznej minionego wieku, nie jest to zwykła monografia o ambicjach naukowej syntezy.

1 maja podczas Kiermaszu Wydawnictw Niezależnych będzie miała miejsce premiera najnowszego Biuletynu Poznańskiej Biblioteki Anarchistycznej. Biuletyn ma 166 str. formatu A5. Poniżej prezentujemy Wstęp i rozszerzony spis treści. Zapraszamy do lektury i działania.

WSTĘP
Prezentujemy kolejny numer Biuletynu Poznańskiej Biblioteki Anarchistycznej. Wydaliśmy go w nowej, zmienionej formule. Część zmian widoczna jest już na pierwszy rzut oka, nowa szata graficzna, kolorowa okładka, zapach świeżego druku... Jednak największe zmiany dotyczą przede wszystkim warstwy treściowej. Chcielibyśmy, aby Biuletyn, zachowując swój charakter, stał się miejscem pogłębionej analizy i dyskusji w ruchu anarchistycznym. Współczesny ruch anarchistyczny w Polsce popada często w pułapkę nieumiejętności wyjścia poza tworzoną w oderwaniu od rzeczywistości teorię. Aby anarchizm jako ruch mógł się rozwijać, potrzebuje stałego wglądu w nowe trendy filozoficzne i społeczne. Niekoniecznie związane bezpośrednio z anarchizmem, ale dające mu możliwość formowania skutecznej strategii.

W Polsce literatura polityczna jest obecnie wielką rzadkością. Jeżeli już się ukazuje, to zwykle prezentowane są w niej ruchy będące na świeczniku. Wszelkie ideologie antykapitalistyczne są natomiast pomijane. W takiej sytuacji nawet umiarkowany keynsizm, czyli liczenie na to że państwo łaskawie zainterweniuje w gospodarkę i poprawi los klasy pracującej urastają do roli „skrajnego lewactwa”. Na szczęście czasami pojawiają się publikacje pokazujące alternatywę i poszerzające zakres wiadomości.

Jedną z nich jest książka „Anarchosyndykalizm – strajki, powstania, rewolucje 1892-1990” wydana przez Federację Anarchistyczną Poznań, przy współpracy z Ogólnopolskim Związkiem Zawodowym Inicjatywa Pracownicza. Stanowi ona zbiór artykułów zadających kłam obiegowym twierdzeniom, jakoby anarchizm był ideologią utopijną, nie mającą nic wspólnego z rzeczywistością. Stanowią one opis najważniejszych wydarzeń, związanych z rozwojem stosunkowo mało znanego w Polsce ruchu anarchosyndykalistycznego. Istotny jest przede wszystkim pierwszy z nich - „Anarchizm ery przemysłowej”, autorstwa Rafała Górskiego, stanowiący niejako wstęp do późniejszych bardziej szczegółowych rozważań. Górski rysuje w nim obraz kształtowania się idei antybiurokratycznego, wolnościowego ruchu związkowego, będącego niejako zaprzeczeniem tego co dzieje sie obecnie w organizacjach żartobliwie zwanych pracowniczymi. Opisuje również dyskusje, które wiązały sie z początkami zaangażowania anarchistów w ruch robotniczy, gdy część najbardziej rewolucyjnie nastawionych działaczy odrzucała to jako krok w kierunku reformizmu i naiwnie wierzyła miedzy innymi w akty terroru indywidualnego. Górski wprowadza również rozróżnienie miedzy rewolucyjnym syndykalizmem, a anarchosyndykalizmem. Podczas gdy ten pierwszy często godził się z istnieniem państwa i przyjmował wiele spośród marksistowskich dogmatów, drugi odrzucał współpracę z władzą i strukturami państwa, dążąc do całkowitego obalenia systemu. Pierwszy spośród tekstów opisuje też różne podejścia do głównej idei rewolucyjnego syndykalizm, czyli strajku generalnego, prezentowane przez francuską CGT, hiszpańskie CNT oraz argentyńską FORA (Regionalną Federację Robotników Argentyny).

Zdarza się, że jeden człowiek skupia w sobie niczym soczewka najistotniejsze i najbardziej charakterystyczne cechy, mody i style swojego miejsca i czasu. Zdarza się także, że zagęszczenie i wręcz zwyrodnienie tych cech jest tak wielkie, iż postać taka może przybrać kształt karykaturalny.

Kraków w okresie po rewolucji 1905 roku a przed pierwszą wojną światową to miejsce zadziwiające. W atmosferze galicyjskiej autonomii bez przeszkód prowadzą swe działania najróżniejsze ugrupowania polityczne. Stąd tez, gdy w Rosji szaleje kozacka nahajka i pobrzmiewają coraz rzadsze strzały z naganów, tu przybywają odetchnąć zarówno wielcy - od Piłsudskiego po Lenina - jak i mniejsi bojownicy. To także prawdziwy raj dla działalności prowokatorów i agentów carskiej Ochrany. Wszyscy ci ludzie pławią się w gęstym, mistycznym sosie Młodej Polski, która przeżywa właśnie swój rozkwit. Działa legendarny „Zielony Balonik", na Plantach wieczorami wśród mgieł bez trudu spotyka się wędrujące chochoły, a dekadencja przedłużającego się niemiłosiernie końca wieku wyzwala postawy gdzie indziej nie możliwe. Studenci strajkują i demonstrują, artyści piją i tworzą, a przyjezdni zachłystują się wolnością planując kolejne powstania lub rewolucje.

Rewolucja Październikowa 1917 roku oraz poprzedzające i następujące po niej wydarzenia to jeden z najbardziej zmitologizowanych okresów historycznych. Pomimo licznych publikacji w języku polskim tonie on w odmętach propagandy, zarówno prawicowej, widzącej w obaleniu caratu wszystko co najgorsze jak i części lewicy, wybielającej działania bolszewików. Stan ten może w pewnym stopniu zmienić lektura "Pamiętników gubernatora Kronsztadu".

Ich autor Tomasz Parczewski był naocznym świadkiem wydarzeń jakie miały miejsce w latach 1917-1921 w Rosji, a w szczególności Kronsztadzie, będącym bazą floty Bałtyckiej i miastem garnizonowym. Parczewski twierdzi że pomimo iż w roku 1917 był gubernatorem reprezentującym rząd tymczasowy Kiereńskiego, nie odegrał wielkiej roli politycznej i na większość wydarzeń patrzył z boku. Wydaje się to prawdą, gdyż historia nie zapamiętała jego nazwiska i do pewnego stopnia gwarantuje bezstronność spostrzeżeń.

W audycji radia TOK FM "Pod tytułem" z 14.10.2006 r., odbyła się rozmowa dotycząca anarchizmu w literaturze. Pretekstem do rozmowy była premiera książki Piotra Laskowskiego "Szkice z dziejów anarchizmu" (Wyd. Muza S.A.). Podczas audycji zaprezentowano również, wydane przez poznańskich anarchistów książki: Piotra Kropotkina "Pomoc wzajemna jako czynnik rozwoju" i Jarosława Urbańskiego "Odzyskać miasto. Samowolne osadnictwo, skłoting, anarchitektura"

Audycji można posłuchać w sieci pod adresem
http://serwisy.gazeta.pl/tokfm/1,74635,3686296.html

"Szkice z dziejów anarchizmu" wydawcy o książce: Czym jest anarchizm? Ruchem politycznym, nurtem filozoficznym, sposobem życia, światopoglądem? Utopią czy myślą trafnie obnażającą uzurpacje wszelkiej władzy? Jak anarchizm łączy się z przemocą? Czym zasłużył sobie na jadowite diatryby Marksa i Lenina? Czy można go pogodzić z religią? Co anarchiści myśleli o rodzinie? Jakiej chcieli edukacji? Jakie książki czytali - i jakich książek stawali się bohaterami?